انواع روکش دندان، مزایا و معایب

هر آنچه که درباره روکش دندان میخواهید بدانید.

داشتن دندان های سالم نه تنها بر روی سلامت دهان و گوارش بدن تاثیر می گذارد بلکه تضمین کننده زیبایی چهره شما نیز خواهد بود. در زمان صحبت کردن و خندیدن، دندان ها نمایان شده و قطعا اگر شما مشکلی در این زمینه داشته باشید، ترجیح می دهید کمتر در میان جمع ظاهر شوید چرا که خرابی و نقص در دندان باعث افت اعتماد به نفس می گردد. خوشبختانه روش ها و تجهیزاتی که در دندانپزشکی وجود دارد به شما کمک می کند تا از داشتن دندان های زیبا لذت برید و برای مثال می توان به استفاده روکش دندان اشاره نمود.

روکش دندان چیست؟

بافت استخوانی دندان ها به شدت در معرض تخریب قرار داشته و در صورتی که از آن ها مراقبت نشود، خیلی سریع پوسیده خواهند شد. از دست دادن هر دندان باعث خالی شدن فضا فک شده که هم فرسوده شدن استخوان فک را به دنبال داشته و هم اینکه جای خالی آن مدام خود نمایی خواهد کرد. لذا حفاظت از دندان ها چه از نظر سلامتی و چه از نظر زیبایی، اهمیت زیادی دارد. روکش دندان در واقع یک لایه محافظتی بر روی دندان های تخریب شده است تا این دندان دچار آسیب بیشتر نشود. متاسفانه گاها پوسیدگی دندان ها به حدی است که مدت زمان زیادی دوام نیاورده و در صورتی که روکش دندان روی  آن قرار نگیرد، نهایتا باید کشیده شوند. این روکش هم دندان را حفظ نموده و نمای زشت و فرسوده آن را پنهان می کند و به شما یک دندان زیبا تحویل خواهد داد.

دلایل نیاز به روکش دندان

متاسفانه بارها دیده شده است که برخی از بیماران زمانی که با پیشنهاد استفاده از روکش دندان از جانب دندانپزشک مواجه می شوند، به دلیل هزینه و یا به دلیل عدم موفقیت این کار در افراد دیگر، ممانعت نموده و اجازه قرار دادن روکش بر روی دندان را به دندانپزشک نمی دهند. اما آیا می دانید جدای از بحث زیبایی، چرا لازم است برخی از بیماران حتما از روکش دندان استفاده کنند؟

  • ممکن است دندان شما ترک برداشته و یا بخشی از آن در اثر شکستگی از بین رفته باشد. در این صورت تنها راه حفاظت دندان در برابر پوسیدگی و افزایش طول عمر آن، استفاده از روکش دندان است.
  • در برخی مواقع همانند تصادف، ضربه به فک و... دندان اصلی بیمار لق شده است. شما می توانید این دندان را بکشید اما به این موضوع توجه کنید که جای دندان همواره خالی می ماند مگر اینکه با ایمپلنت، دندان جدید جای آن قرار دهید. پس آیا بهتر نیست دندان لق خود را با یک روکش دندان حفظ کنید؟
  • ترمیم در بعض از دندان های بسیار عمیق انجام می گیرد به این معنا که بخش عمده ای از دندان دستکاری خواهد شد. چنین دندانی حساسیت بیشتری در برابر پوسیدگی دارد. اکنون که شما برای ترمیم آن هزینه کرده اید، عاقلانه ترین کار این است که با یک روکش دندان، از آن محافظت کنید تا هم دندان حفظ شده و هم هزینه صرف شده هدر نرود.
  • متاسفانه برخی از بیماران در هنگام خواب دندان قروچه می روند که هر بار این عمل، لایه نازکی از دندان را از بین خواهد برد. این اتفاق در گذر زمان، دندان های شما را از بین می برد. دندانپزشکان توصیه می کنند چنین افرادی حتما از روکش دندان استفاده کنند چرا که روکش نسبت به دندان قروچه مقاوم است.

مزیت های استفاده از روکش دندان

روش های پیشرفته در علم دندانپزشکی خدمت شایانی به بشریت نموده است. برای مثال روکش دندان یکی از ساده ترین متدها است که طول عمر دندان های شما را بیشتر خواهد کرد. تا قبل از ابداع روکش برای دندان ها، انسان ها خیلی زود دندان های خود را حتی به دلیل پوسیدگی کوچک از دست می دادند اما اکنون روکش یک لایه محافظتی خواهد بود. مزیت هایی که از روکش دندان نصیب شما می گردد شامل:

  • با کمک روکش، دندان های شما قدرت مقاومتی بیشتری نسبت به فعالیت آنزیم ها در دهان، میکروب ها، ساییدگی و.. پیدا کرده و طول عمر آن بیشتر می شود.
  • در صورتی که دندانی ترک خورده و شکسته داشته باشید با روکش دندان می توانید تا سالیان طولانی دندان خود را به بهترین شکل حفظ کنید.
  • زمانی که دندانی شکسته می شود، هم عمل جویدن غذا دچار مشکل شده و هم اگر این شکستگی در دندان های جلو باشد، تکلم بیمار اختلال پیدا خواهد کرد. روکش دندان این دو مشکل را برای شما برطرف می کند.
  • برخی از بیماران، ذاتا دندان های سست و ضعیفی دارند. اگر چه دندان های این افراد پوسیدگی ندارد اما به دلیل سست بودن بافت استخوانی، به شدت در معرض پوسیدگی قرار دارند. به توصیه دندانپزشک بهتر است دندان های این افراد روکش شود تا در طول عمر، دچار مشکل نشود.
  • اگر دندان های شما زرد شده و جرم زیادی دارد، استفاده از روکش، زیبایی دندان های شما را باز می گرداند.
  • روکش دندان فقط برای حفاظت از دندان ها در برابر پوسیدگی نیست. بلکه اگر دندان های کوچک و یا بد فرم دارید، روکش می تواند فرم زیبایی به دندان های شما داده و پهنا و ارتفاع آن ها را زیاد کند.
  • اگر دندان های شما دارای فاصله است، دو روش درمانی ارتودنسی و روکش دندان برای حل این مشکل وجود دارد. استفاده از روکش، روش سریع تری خواهد بود. حتی شما با روکش دندان می توانید انحرافات کوچک در دندان های خود را درمان کنید.

معایب و عوارض استفاده از روکش دندان

فراموش نکنید که استفاده از هر روش درمانی می تواند عوارضی داشته باشد که بسته به میزان مراقبت بیمار از خود، شرایط فیزیولوژی بدن وی و... احتمال وقوع عارض وجود خواهد شد. در مورد روکش دندان ممکن است مشکلات زیر بروز نماید:

  • عفونت دندان

بیماران توجه داشته باشند که اگر از دندان روکش شده به درستی مراقبت نکرده و نظافت به موقع آن را انجام ندهند، دندان عفونت نموده و ممکن است بعد از صرف هزینه های دندانپزشکی و تحمل دوره درمان، نهایتا مجبور به کشیدن دندان شوید.

  • پوسیدگی دندان

این مسئله بسیار مهم است که روکش دندان به دقت انجام شده و به صورت کامل دندان را مهر و موم کند. در غیر این صورت حتی وجود یک منفذ، می تواند منجر به نفوذ باکتری ها و آنزیم ها به زیر روکش و نهایتا پوسیدگی دندان شود.

  • آلرژی بیمار به روکش دندان

متاسفانه برخی از بیماران به موادی که در روکش دندان وجود دارد، آلرژی داشته و به محض استفاده از آن با التهاب لثه، عفونت و... مواجه می شوند.

  • احتمال لق شدن روکش دندان

این موضوع نیز به میزان مهارت دندانپزشک برای نصب روکش و مراقبت بیمار از آن بستگی دارد. در صورتی که روکش دندان کاملا اندازه دندان نبوده و یا بیمار با این دندان غذاهای سخت بخورد، ممکن است روکش لق شده و نیاز به ترمیم داشته باشد.

  • مشکل در تکلم و جویدن غذا

دندانپزشک باید در زمان نصب روکش دندان، بسیار با مهارت و ظرافت عمل کند. اگر روکش حتی یک میلیمتر از سطح دندان ها بالاتر باشد، از جفت شدن فک ها روی هم جلوگیری می کند لذا هم جویدن غذا به مشکل برخورد نموده و هم قدرت صحبت کردن وی دچار اختلال می گردد.

  • خونریزی و التهاب لثه

بیمارانی که بافت لثه آن ها بسیار حساس بوده و با کوچکترین فشار کبود یا ملتهب می گردد، باید این موضوع را به دندانپزشک قبل از انجام روکش دندان اطلاع دهند.

مراقبت های لازم بعد از نصب روکش دندان

بیماران توجه داشته باشند که بعد از اتمام درمان و نصب روکش دندان باید مراقبت هایی را به عمل بیاورند تا سلامت دندان و لثه حفظ گردد:

  • تنظیم ارتفاع روکش دندان

در اولین قدم بعد از نصب روکش، باید چک کنید که آیا ارتفاع آن برای شما مناسب است یا خیر. حتی اگر چند روز بعد نیز احساس کردید روکش لثه شما را اذیت می کند و باید ارتفاع آن تنظیم گردد، حتما این مسئله را به دندانپزشک اطلاع دهید.

  • توجه به دردهای حس شده در دندان

از زمانی که روکش بر روی دندان نصب می شود، دندان شما به سرما و گرما حساس می شود و این مورد طبیعی است اما دقت کنید که درد باید به تدریج کم شود در غیر این صورت لازم است به دندانپزشک مراجعه نمایید. البته گاها دیده می شود که بعد از نصب روکش دندان بیمار مشکلی ندارد اما مدتی بعد، دردها آغاز می گردد. در این زمان نیز لازم است دندانپزشک دندان شما را بررسی نماید.

  • احتیاط در خوردن غذا

توصیه می کنیم که بیماران تا مدتی بعد از نصب روکش دندان، کمتر با آن سمت از فک که این دندان وجود دارد غذا بخورند. البته دقت کنید که تا آخر عمر نباید مواد غذایی سخت را با دندان روکش شده میل کنید.

  • رعایت بهداشت دهان و دندان

بیمار باید به این مسئله توجه داشته باشد که دندان روکش شده، به نظافت بیشتری نیاز داشته و اصول مسواک زدن آن با دندان های دیگر فرق دارد. به خصوص در چند ماه اول در استفاده از نخ دندان احتیاط کنید. در صورتی که فشار زیادی به روکش وارد شده  و یا نخ دندان به درستی در بین دو دندان قرار نگیرد ممکن است باعث لق شدن روکش گردد.

  • توجه به سلامت لثه

بیماران بعد از نصب روکش دندان باید تا مدتی، سلامت ناحیه لثه را کنترل کنند. گاها دیده می شود که خطی سیاه بر روی لثه در قسمت نصب روکش دیده می شود. ممکن است در اثر نصب روکش و فشار به لثه این اتفاق افتاده باشد که مرور حل می شود اما در حالت کلی وجود این خط سیاه، طبیعی است. برای مثال ممکن است روکش دندان در نزدیکی لثه دارای یک لبه فلزی باشد که این لبه، لایه ای ممانعت کننده از ورود غذا و باکتری ها خواهد بود. بنابراین اگر خط سیاه را در لثه مشاهده نمودید، به دندانپزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید این مشکل به خاطر آسیب به لثه نیست.

عوامل موثر بر طول عمر روکش دندان

یکی از نگرانی های بیماران در استفاده از روکش دندان طول عمر آن است. متاسفانه برخی از افراد تنها به گفته چند بیمار اکتفا می کنند که بعد از گذاشتن روکش، در مدت کوتاهی روکش دندان شکسته شده و یا از روی دندان برداشته شده است. اما شاید این بیماران در مراقبت از دندان روکش شده دقت نکرده اند که اکنون چنین اتفاقی برای آن ها رخ داده است. لازم است بدانید که چه عواملی بر روی طول عمر روکش دندان تاثیر می گذارد:

یکی از نگرانی های بیماران در استفاده از روکش دندان طول عمر آن است. متاسفانه برخی از افراد تنها به گفته چند بیمار اکتفا می کنند که بعد از گذاشتن روکش، در مدت کوتاهی روکش دندان شکسته شده و یا از روی دندان برداشته شده است. اما شاید این بیماران در مراقبت از دندان روکش شده دقت نکرده اند که اکنون چنین اتفاقی برای آن ها رخ داده است. لازم است بدانید که چه عواملی بر روی طول عمر روکش دندان تاثیر می گذارد:

  • جنس روکش و متریال به کار رفته در آن
  • میزان مهارت دندانپزشک در نصب روکش بر روی دندان
  • مراقبت بیمار از دندان روکش شده از طریق نحوه صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان
  • نوع مواد غذایی مصرفی به گونه ای که غذاهای سخت باعث شکستن روکش دندان خواهد شد.
  • تعداد دفعات دندان قروچه
  • و...

معرفی انواع روکش دندان

انواع مختلفی از روکش دندان وجود دارد که بسته به شرایط دندان بیمار، شرایط مالی وی و... دندانپزشک بهترین روکش را برای وی انتخاب خواهد کرد. این حق بیمار است که در ابتدا با هر کدام از انواع روکش ها و مزایای و معایب آن ها شده  و سپس درمان را انجام دهد.

  • روکش دندان تمام فلز

در این مورد، تمامی روکش دندان از فلز ساخته شده است اما این فلز خالص نیست بلکه آلیاژهایی در داخل آن به کار برده می شود. از جمله می توان به آلیاژ های قیمتی همانند طلا، پلاتینیوم و...، آلیاژ های نیمه قیمتی حاوی بیش از ۲۵ درصد آلیاژ های قیمتی و نهایتا آلیاژهای معمولی حاوی کمتر از ۲۵ درصد آلیاژهای قیمتی اشاره نمود.

مزایای استفاده از روکش دندان تمام فلز

  • با توجه به اینکه در استفاده از روکش دندان تمام فلز، میزان ساییدگی دندان کمتر خواهد بود، لذا یک مزیت عمده به حساب می آید.
  • این روکش به صورت کامل به دندان چسبیده و هم اندازه دندان خواهد بود در نتیجه عمر طولانی تری داشته و قدرت حفاظت کنندگی آن از دندان بیشتر خواهد بود.

معایب استفاده از روکش دندان تمام فلز

  • مسلما روکش های فلزی نمای زیبایی برای دندان نخواهند داشت. البته برخی از افراد به داشتن دندان طلا علاقه زیادی داشته و ترجیح می دهند روکش دندان خود را با آلیاژ قیمتی انجام دهند ولی به غیر از طلا، وجود فلز در دندان اصلا جذاب نیست.
  • برخی از افراد به روکش های فلزی آلرژی دارند.
  • روکش دندان سرامیکی

روکش های سرامیکی از نوعی چینی به نام پرسلن ساخته شده اند. امروزه افراد زیادی علاقمند به استفاده از این روکش هستند چرا که رنگ طبیعی دندان ها است.

مزایای روکش دندان سرامیکی

  • همانگونه که گفته شد چون در این روکش هیچگونه فلزی به کار نرفته است، در نتیجه کاملا شبیه به دندان است و کسی متوجه روکش بودن آن نخواهد شد.
  • از آنجایی که روکش سرامیکی لبه فلزی ندارد، احتمال آسیب رسانی به لثه از این طریق وجود نخواهد داشت.
  • در افراد حساس به فلز موجود در روکش های دندان، توصیه می شود از روکش سرامیکی استفاده کنند.

معایب روکش دندان سرامیکی

توجه داشته باشید که قدرت استحکامی روکش های سرامیکی، ضعیف بوده و با کوچکترین فشار ممکن است بشکند. بنابراین هم به مراقبت بیشتری نیاز دارد. همین ویژگی باعث می شود که  دندانپزشک غالبا از این روکش برای دندان های قدامی استفاده کند که بر زیبایی دندان ها تاثیر می گذارد.

  • روکش دندان پی اف ام (PFM)

یکی از بهترین انواع روکش دندان، روکش پی اف ام است. این روکش از ترکیب فلز و سرامیک تشکیل شده به گونه ای که ابتدا با آلیاژهای فلزی روکش ساخته می شود و سپس برای زیبایی، یک لایه پرسلن روی آن قرار خواهد گرفت.

مزایای روکش دندان پی اف ام

وجود فلز و سرامیک در این روکش دندان کمک می کند تا شما از یک روکش مستحکم و زیبا برخوردار شوید.

معایب روکش دندان پی اف ام

  • در صورتی که بیمار در غذا خوردن خود دقت نکند، ممکن است لایه سرامیکی بر روی روکش بشکند.
  • با گذر زمان و در نتیجه تحلیل رفتن لثه، لایه فلزی روکش دیده خواهد شد که این مسئله از نظر زیبایی برای دندان های جلویی، امتیاز منفی به حساب می آید.
  • در استفاده از این نوع روکش دندان، دندانپزشک مجبور است ضخامت بالاتری از دندان را تراش دهد.

روکش دندان زیرکونیا

در این نوع از روکش دندان از فلزی سخت و با رنگ روشن به نام اکسید زیرکونیوم استفاده می شود که از نظر شیمیایی خاصیت خنثی دارد در نتیجه تاثیر مضری بر روی دندان ها نخواهد داشت.

مزایای روکش دندان زیرکونیا

  • قدرت استحکامی روکش دندان زیرکونیا بسیار بالا است و به همین دلیل دندانپزشک برای هر کدام از دندان ها می تواند از این روکش استفاده کند.
  • مسئله مهم در نصب روکش دندان برای دندان های جلویی، زیبایی است. لازم است بدانید که روکش های زیرکونیا از این نظر کمک شایانی نموده و لبخندی زیبا را به شما اهدا خواهند نمود.
  • همانگونه که گفته شده برخی از افراد به آلیاژهای فلزی حساسیت داشته و نمی توانند از روکش های تمام فلز استفاده کنند. اما با روکش زیرکونیا هیچ مسئله برای بیمار رخ نخواهد داد.
  • در روکش های فلزی یک لبه سیاه رنگ در مرز بین لثه و روکش دیده می شود که در روکش زیرکونیا این لبه وجود ندارد.
  • مقاومت این روکش دندان به تغییر رنگ نسبت به روکش های سرامیکی و پی اف ام ، بسیار بالا است.

معایب روکش دندان زیرکونیا

مهمترین عیب این روکش ها، هزینه بالای آن ها است به همین دلیل دندانپزشک قبل از شروع به کار، مسئله هزینه را با بیمار در میان خواهد گذاشت.

انواع روکش دندان زیبایی

همواره روکش دندان جنبه درمانی ندارد بلکه امروزه افراد زیادی علاقمند به استفاده از روکش برای زیباتر کردن دندان های خود هستند. بد فرمی دندان ها، تغییر رنگ آن ها و... از جمله عواملی است که باعث می شود بیمار هب فکر روکش دندان زیبایی باشد.

  1. روکش دندان کامپوزیت

در این روش، از مواد کامپوزیت که هم رنگ دندان است برای برطرف کردن عیوب دندان استفاده می شود. دندانپزشک این مواد را بر روی سطح دندان قرار می دهد تا بتواند عیوب دندان را رفع کند.

مزایای روکش دندان کامپوزیت

  • همانگونه که گفته شد مواد کامپوزیت بر روی دندان مالیده می شود لذا خراش، شکستگی و فرو رفتگی های دندان سریعا در یک جلسه رفع خواهند شد.
  • حتی در صورتی که ریشه دندان از لثه بیرون زده باشد شما می توانید با کامپوزیت این مشکل را رفع کنید.
  • نکته های حائز اهمیت در کامپوزیت این است که در استفاده از این روکش اصلا نیازی به تراش دادن دندان نخواهد بود. این مسئله از نظر حفظ سلامتی دندان بسیار اهمیت دارد.
  • کامپوزیت دندان کمترین درد را در میان سایر روش های روکش دندان دارد چرا که نیازی به تراشیدن نخواهد بود.

۲٫ روکش لمینیت دندان

کامپوزیت ماده ای است که بر روی سطح دندان ها مالیده می شود اما لمینت یک لایه نازک سرامیکی است که بر روی سطح جلویی دندان ها می چسبانند.

مزایای لمینت دندان

  • با توجه به اینکه لمینت یک لایه همرنگ با دندان ها است لذا نمای زیبایی به دندان و لبخند شما خواهد داد.
  • جالب است بدانید که از نظر قدرت استحکامی و طول عمر، لمینت نسبت به کامپوزیت دندان برتری دارد.
  • لمینت مقاومت بالایی نسبت به رنگ پذیری دارد. برخی از روکش ها دندان با گذر زمان و با مصرف مواد غذایی به تدریج تغییر رنگ می دهند اما این مشکل در لمینت رخ نخواهد داد.
  • نکته بسیار مهم در مورد لمینت دندان، سازگار بودن آن با لثه و در نتیجه عدم ابتلا به بیماری های لثه همانند التهاب خواهد بود. در ساخت این روکش از مواد زیستی سازگار استفاده می شود.
  • از نظر طول عمر، لمینت می تواند تا ۱۰ سال دوام بیاورد در صورتی که به درستی نصب شده و از لمینت اصل برای بیمار استفاده شود.
  • در مقایسه با روکش دندان، هزینه لمینت کمتر بوده و مقرون به صرفه تر است.

معایب لمینت دندان

  • از آنجایی که لمینت تنها بر روی سطح دندان قرار می گیرد، پس احتمال پوسیدگی از قسمت پشتی دندان وجود دارد.
  • این احتمال هر چند کم، وجود دارد که لمینت کنده شود.

1 جواب

  1. سلام توضیحات دقیق وکاملی بود خسته نباشید *ممنون از زحمات شما/قاسمی از کرج