مراقبت های ویژه دهان و دندان در دوران بارداری

شاید افراد زیادی را دیده باشید که پس از پایان دوران بارداری ناچار شده اند یکی از دندان های خود را بکشند. فعل و انفعالاتی که در ایام حاملگی در بدن روی می دهد می تواند بر دندان های شما و حتی روی جنین تاثیر نامطلوب و حتی جبران ناپذیری داشته باشد. در این مطلب می خواهیم این مسئله را بررسی و نکاتی را عنوان کنیم که با رعایت آن ها می توانید از آثار نامطلوب بارداری پیشگیری کنید. این مراقبت ها می تواند بر کاهش پوسیدگی دندان نوزاد شما نیز تاثیرگذار باشد.

  • مشکلات دهانی شایع در بارداری

ایام بارداری معمولا با حالت تهوع و استفراغ همراه است. در این دوران اسفنکتر مری که حایل بین مری و معده است شل می شود و فشار جنین در رحم نیز مزید بر علت می شود تا اسید معده به مری و حتی دهان برگردد. همه این عوامل می توانند مینای دندان را دچار ساییدگی کنند.

داروهای ضد اسید و تغییر رژیم غذایی برای کاهش اسید معده می توانند راهگشا باشند. به خاطر داشته باشید پس از هر بار بالا آوردن حتما برای خنثی سازی اسید بالا آمده، دهان را با محلول یک قاشق چایخوری جوش شیرین در یک فنجان آب شستشو دهید. مسواک زدن در این موقعیت مضر است و می تواند آسیب بیشتری را متوجه مینای دندان کند. دهان شویه های حاوی فلوراید می توانند از دندان های ساییده شده یا حساس حفاظت به عمل آورند.

  • پوسیدگی

مطالعات نشان داده حدود ۲۵ درصد از زنان در سنین باروری پوسیدگی دندان دارند. کربوهیدرات ها توسط باکتری ها تخمیر و تبدیل به اسید می شوند. اسید حاصله مینای دندان را دمینرالیزه می کند که در نهایت به پوسیدگی منجر می شود. افزایش اسید در حفره دهان در دوران بارداری، تمایل بیشتر به خوردن انواع شیرینی ها و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان زنان باردار را بیشتر از هر فرد دیگری مستعد پوسیدگی های دندانی می کند. کودکان مادرانی که پوسیدگی های زیادی دارند به احتمال بیشتری دچار پوسیدگی دندان می شوند. برای پیشگیری از این رویداد لازم است زنان باردار مراقبت های دهان و دندان را در این دوران جدی تر بگیرند و مسواک زدن دندان ها را با خمیردندان حاوی فلوراید دو بار در روز حتما انجام دهند.

  • دندان های لق

در ایام بارداری افزایش میزان هورمون های استروژن و پروژسترون پریودونتیوم یعنی لیگامان ها و استخوانهایی که دندان را حمایت می کنند را تحت تاثیر قرار می دهند. این امر حتی در نبود بیماری لثه می تواند به لق شدگی دندان ها بیانجامد. در صورتی که دندانتان لق شد حتما به یک دندانپزشک جهت معاینه لثه مراجعه کنید در صورت احراز سلامت لثه به خود نگرانی راه ندهید این وضعیت موقتی است و به افتادن دندان منجر نمی شود.

  • ژنژیویت

شایع ترین بیماری دهان و دندان در دوران بارداری ژنژیویت است. ژنژیویت التهاب بافت سطحی لثه است. نوسانات سطوح استروژن و پروژسترون به همراه تغییرات فلور دهانی و کاهش پاسخ ایمنی باعث تشدید التهابات لثه می شود. مسواک زدن و نخ کشی دندان ها می توانند ژنژیویت را درمان کنند. در صورتی که بیمار به ژنژیویت شدید مبتلا باشد ممکن است به جرم گیری توسط دندانپزشک نیاز داشته باشد و نیز لازم باشد از دهان شویه هایی مثل کلرهگزیدین استفاده کنند. میزان شیوع این بیماری ۶۰ تا ۷۵ درصد است.

  • پریودونتیت و پیامدهای آن

تقریبا ۳۰ درصد از زنان باردار به پریودونتیت مبتلا می شوند. این بیماری التهاب پریودونتیوم است. سموم تولید شده توسط باکتری ها به التهاب مزمن و تخریب پریودونتیوم منجر می شود. تخریب پریودونتیوم باعث ایجاد حفره هایی در دندان می شود که می توانند عفونی شوند و به بروز باکتریمی مکرر بیانجامند که به طور غیرمستقیم پاسخ حاد کبدی را آغاز می کند که در ادامه می تواند تولید سیتوکین ها و پروستاگلاندین منجر شود که همگی بر بارداری تاثیر دارند.

پریودونتیت با چند پیامد ضعیف در بارداری همراه است، هر چند مکانیسم وقوع این رویدادها هنوز روشن نشده و همچنان بحث بر سر آن در جریان است. زایمان زودرس از جمله این پیامدهاست که بررسی اثر مستقیم عوامل موثر بر زایمان زودرس و کم وزنی جنین هنگام تولد به دلیل متغیرهای مخدوشگر متعدد که ممکن است بر همان پیامد اثر بگذارند، بسیار دشوار است.
تشخیص زودهنگام و جرم گیری عمیق لثه تنها راه چاره است و می تواندخطر زایمان زودرس را به نصف کاهش دهد. زنان مبتلا به بیماری پریودونتال پیش از بارداری می توانند با رعایت بهداشت خطر تشدید بیماری را کاهش دهند. آکادمی پریودونتولوژی آمریکا به همه زنانی که قصد دارند باردار شوند توصیه می کند تحت معاینه پریودونتال قرار گیرند و در صورت نیاز درمان شوند.

  • کاهش خطر پوسیدگی در کودکان

زایلیتول و کلرهگزیدین در دوران بارداری با کاهش میزان بار باکتریایی دهان مادر از انتقال باکتری به جنین ممانعت به عمل می آورند. در صورت نیاز پس از زایمان نیز لازم است این داروها مصرف شوند تا از انتقال باکتری به نوزاد جلوگیری صورت گیرد. این داروها برای مادران باردار و شیرده ضرری ندارند.

  • تشخیص و درمان دندانپزشکی معمول

در زنان باردار  پس از پایان سه ماه اول بارداری می توان از رادیوگرافی جهت تشخیص بیماری های دندان استفاده کرد. فیلم های سریع و استفاده از پیش بندهای سربی و حفاظ های تیروییدی می توانند احتمال سقط یا ناهنجاری ها را کاهش دهند. خطر رادیوگرافی از خطر سقط های ناشی از بیماری های ذکر شده هزار بار کمتر است.

بهتر است اقدامات دندانپزشکی را تا سه ماهه دوم بارداری که ارگانوژنز پایان یافته است به تعویق انداخت. مراقبت از بیماران اورژانسی دهان و دندان اما در هر زمان از بارداری قابل انجام است. به تعویق انداختن مراقبت های دندان پزشکی تا پس از زایمان می تواند دردسرساز باشد.

در پایان به همه افرادی که در دوران بارداری هستند یا قصد باردار شدند دارند توصیه می کنیم حتما بهداشت دهان و دندان را به صورت منظم و پیگیر دنبال کنند و در صورت بروز مشکلات لثه یا دندان حتما در اسرع وقت جهت معاینه دقیق به دندانپزشک مراجعه کنند تا با تشخیص به موقع بیماری های دهان و دندان تحت نظر پزشک درمان شده و به عوارض دردسرساز و خطرآفرین این بیماری ها نظیر از دست دادن دندان و در شرایط بدتر زایمان زودرس دچار نشوند.

هنوز نظری ثبت نشده.