عوارض ارتودنسی | خطرات

خطرات و عوارض ارتودنسی

ارتودنسی یک روش درمانی به منظور مرتب و ردیف کردن دندان‌هاست، دندان‌هایی که به شکل نامرتب رشد کرده‌اند و تاثیر نازیبایی در ظاهر فرد دارند وهمچنین باعث کاهش اعتماد به نفس فرد می شوند. اما به این نکته توجه داشته باشید که قبل از استفاده از این روش درمانی به عوارض ارتودنسی و خطرات آن توجه داشته باشید.

 

ارتودنسی چیست؟

ارتودنسی ممکن است روی دندان‌های فک بالا یا فک پایین و یا هر دو فک انجام شود، که باید دو نکته مهم را در رابطه با اعمال این روش به طور هم زمان در نظر داشته باشیم:

  1. دندان‌های مرتب شده در دو فک به خوبی بر روی یکدیگر قرار گیرند تا عمل جویدن به بهترین شکل ممکن انجام شود.
  2. حرکات دندانی به آهستگی و با حداقل آسیب انجام شوند تا موقعیت جدید دندان‌ها تغییر نکند یا دندان‌ها صدمه نبینند.

 

خطرات و عوارض ناشی از ارتودنسی

به طور کلی هر عملی مزایا و معایب خاص خود را دارد، البته که عمل ارتودنسی نیز از این قائده مستثنی نیست.

عمل ارتودنسی به دو گروه دسته بندی می شود: اختیاری و ضروری

درمان‌های ضروری:

درمان‌هایی هستند که در صورت عدم درمان و بی‌توجهی باعث درد، ناراحتی و به‌خطر‌افتادن سلامت کلی بدن فرد می‌شوند.

درمان های اختیاری:

درمان‌هایی هستند که انتخابی بوده و فرد با هدف کارایی بهتر، زیبایی بیشتر و یا پیشگیری از بروز بیماری‌های دیگر انجام می‌دهد مانند ارتودنسی که یکی از این روش های درمانی است که عمدتا برای زیبایی بیشتر، افزایش کارایی سیستم دندانی و یا راحتی بیشتر در مراقبت‌های دندانی و جلوگیری از پوسیدگی و ناراحتی لثه انجام می‌شود. در کنار این فواید گاهی ممکن است نگرانی‌هایی در ارتباط با عوارض یا محدودیت‌های درمان ارتودنسی وجود داشته باشد.

علم برعوارض ارتودنسی و یا محدودیت‌ها و روش‌های جایگزین، هنگام شروع درمان به روش ارتودنسی، ضروری بوده و پزشک درمانگر موظف است هم از جنبه اخلاقی و هم از جنبه حقوقی آن ‌را به اطلاع بیمار برساند.

 

خراش و زخم

گاهی ممکن است در ابتدای درمان ارتودنسی،خراش و زخم‌های کوچکی در داخل دهان بروز کند که این امر بسیار شایع است، خصوصا اگر از وسایل و تجهیزات ارتودنسی (مانند انواع بریس ها) استفاده شده باشد، که این حالت، معمولا تا زمانی که دهان به وجود بریس عادت کند تا چند روز به طول خواهد انجامید.

لازم به ذکر است که در چنین شرایطی استفاده از "موم ارتودنسی" می‌تواند در جهت کاهش درد و تحریک ناشی از تجهیزات ارتودنسی بسیار مفید باشد.

 

عوارض-ارتودنسی

عوارض-ارتودنسی

 

خطای درمان کننده

فرد درمانگر میتواند با نداشتن مهارت کافی، مهم‌ترین عامل ایجادکننده عوارض نامطلوب درمان ارتودنسی باشد که در این صورت احتمال بروز خطا در مراحل مختلف درمان مانند تشخیص، طرح درمان، انجام درمان و نگهداری نتایج درمان وجود دارد.

ضروری است بدانید متأسفانه این خطا‌ها شایع‌ترین و جبران‌ ناپذیرترین مشکلاتی هستند که در درمان‌های ارتودنسی پیش می آیند. این خطا‌ها معمولا مربوط به عدم توانایی در برآورده‌ کردن انتظارات بیمار، کشیدن نادرست دندان، به‌هم ‌زدن نیمرخ بیمار، تبدیل‌کردن بیماری که با ارتودنسی قادر به بهبود وضعیت بوده به بیماری که نیاز به جراحی فک دارد، پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه و کوتاه شدن ریشه دندان‌ها به‌دلیل اعمال نیروی نامناسب است.

 

پزشکانی که دارای تخصص ارتودنسی هستند علاوه بر قید لفظ متخصص ارتودنسی در تابلو، در مهر نظام‌پزشکی خود نیز همین کلمه را دارند. همچنین می توانید با بررسی کامل‌تر مدارک تخصصی فرد  در سایت نظام پزشکی از این موضوع اطمینان کامل حاصل نمائید.

 

عدم درک انتظار بیمار

یکی از مهم‌ترین موارد جهت پیشگیری از بروز مشکلات ذکر شده، شرح دقیق خواسته بیمار و یا والدین بیمار (در صورت خردسال بودن وی) است. در صورتی که خواسته بیمار به‌ طور صحیح و کامل ذکر نشود و یا پزشک مهارت کافی برای درک انتظار واقعی بیمار نداشته باشد امکان رسیدن به نتیجه مطلوب به شکل چشم گیری کاهش می‌یابد.

 

برخی محدودیت‌های درمان ارتودنسی

یکی از این محدودیت ها برداشت افراد از زیبایی نسبی است، به‌طوری که یک خصوصیت در افراد، زیبایی متفاوتی را تداعی می‌کند بنابراین کشف موضوع و امکان‌رسیدن به نتیجه‌ای که بتواند انتظارات واقعی بیمار را تامین کند اهمیت بسیار زیادی دارد.

 

گاهی محدودیت‌ها در درمان افراد باعث می شود امکان رسیدن به نتیجه ایده‌آل ناممکن شود که این مسئله به نوع ناهنجاری، مهارت درمان‌کننده، ماهیت متفاوت پاسخ‌های درمانی در افراد و همکاری بیمار ارتباط مستقیم دارد. البته کشف این محدودیت‌ها در ابتدای درمان و آگاه ‌کردن بیمار، صرفا با تجربه و دانش متخصص ارتودنسی امکان‌پذیر است.

 

خطر پوسیدگی و بیماری‌های لثه

بدیهی است زمانی که وسایل ارتودنسی در دهان وجود دارند امکان گیر کردن مواد غذایی در اطراف آنها وجود دارد و باعث افزایش تعداد پناهگاه‌های باکتری‌ها می‌شود، بنابراین بهداشت دهان و دندان در طول دوره درمان به روش ارتودنسی اهمیت بسیار بیشتری نسبت به حالت عادی دارد. عدم رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان که شامل مسواک، نخ دندان و برس بین دندانی (برای بیماران ارتودنسی) است می‌تواند باعث بروز پوسیدگی دندان، ناراحتی لثه یا تغییر رنگ دندان‌ها شود.

 

بیشترین نگرانی بیماران ارتودنسی بابت پوسیدگی زیر وسایل ارتودنسی است درصورتی که این نواحی خطر پوسیدگی بالایی نداشته و تنها اطراف آنهاست که با تجمع مواد غذایی در این نواحی و عدم رعایت بهداشت صحیح خطر بروز پوسیدگی جدی می‌شود. متخصصان ارتودنسی با درک اهمیت موضوع نخستین اقدامی که در هر جلسه ویزیت انجام می‌دهند کنترل وضعیت بهداشت و ارائه آموزش‌های لازم است. نخستین علامت بهداشت غلط دهان و دندان معمولا با خونریزی حاشیه لثه هنگام مسواک زدن آشکار می‌شود که در این موارد زنگ خطر به صدا درآمده و لازم است کنترل بهداشتی بیشتری برای فرد انجام شود.

 

خطر برگشت درمان ارتودنسی

برگشت درمان‌های ارتودنسی به دو دسته تقسیم می شوند:

مشکلات فکی

و

جابه‌جایی دندان‌ها

مشکلات فکی درمان شده در دوران رشد با اتمام دوره رشد تغییری پیدا نمی‌کنند. این درمان‌ها معمولا زمانی انجام می‌شوند که بلافاصله بعد از آن درمان ارتودنسی ثابت انجام شود تا کنترل مناسب برای پیشگیری از خطر برگشت صورت گیرد.

 

پس از بالغ ‌شدن فرد امکان تغییر در شکل کلی فک بالا و پایین در جهت مثبت یا منفی کاهش چشم گیری پیدا می‌کند. حرکت و جابه‌جایی دندان‌ها در تمام سنین قابل انجام است. درمان صحیح و کامل ارتودنسی در ۹۵ درصد موارد برگشت عمده‌ای ندارد، ولی تغییرات بسیار خفیف بعد از درمان ارتودنسی لازم و اجتناب‌ناپذیراست.

 

کوتاه شدن طول ریشه

احتمال تحلیل و کوتاه‌شدن ریشه در بیماران ارتودنسی بسیار کم و بین ۳ تا ۵ درصد موارد است، با این حال آگاهی از این مسئله ضروری است. حرکت دندان‌ها در استخوان با توجه به مکانیسم تحلیل و تشکیل استخوان شکل می‌گیرد. در این فرایند ممکن است در مقیاس میکروسکوپی، قطعات میکروسکوپیک ریشه هم برداشته شده و مجددا ساخته شود. اگر شرایط زمینه‌ خاصی مثل بیماری آسم یا سابقه ضربه، شکستگی دندان یا اعمال نیروی ارتودنسی غلط وجود داشته باشد این مسئله توجه بیشتری می‌طلبد.

 

درد فک

طی تحقیقات انجام شده ثابت شد که ارتباطی بین درمان ارتودنسی و ایجاد یا رفع مشکلات فکی وجود ندارد. در بیمارانی که ابتدای درمان دارای مشکلات فکی هستند درمان ارتودنسی صحیح، می‌تواند باعث بهبود مشکلات فکی شود، ولی تنها عامل نیست و ممکن است نیاز به درمان‌های تکمیلی داشته باشد. با توجه به ماهیت مفصلی بودن ناحیه، امکان بروز مشکلات سایر مفاصل در مفصل گیجگاهی فکی نیز وجود دارد.

مدت زمان درمان

مدت زمان درمان معمولا به طور دقیق قابل پیشبینی نیست، ممکن است طول دوره درمان از آن چیزی که انتظار می رود کوتاه‌تر یا طولانی‌تر شود. درمان معمول ارتودنسی که به ‌طور صحیح و کامل انجام می‌شود در اغلب موارد بین ۱۸ تا ۲۴ ماه خواهد بود.

 

***جهت تهیه بیمه تکمیلی دندانپزشکی با مشاورین مهراز کارت همراه شوید***

هنوز نظری ثبت نشده.